{"id": 3495, "datum_indienen": "2025-08-11T00:00:00+02:00", "onderwerp": "Opgraving Kortrijk Kortrijk Sint-Michielsplein", "binnentermijn": true, "referentietype": {"id": 1, "naam": "vergunningsplichtige ingrepen"}, "erkend_archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1900", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00022"}, "rechtspersoon_archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1897", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00020"}, "status": {"id": 2, "naam": "verzonden"}, "bijlagen": [{"id": 10658, "bijlagetype": {"id": 2, "naam": "Verslag van resultaten"}, "bestandsnaam": "Bijlagen_2024-0591_Kortrijk SMP_2024G92.zip", "omschrijving": null, "mime": "application/x-zip-compressed", "auteurs": [{"omschrijving": "BAAC Vlaanderen bvba", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1458", "id": "1458"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3495/bijlagen/10658"}, {"id": 10659, "bijlagetype": {"id": 2, "naam": "Verslag van resultaten"}, "bestandsnaam": "2024-0591_Kortrijk Sint-Michielsplein_EV.pdf", "omschrijving": null, "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Schynkel, Evelyn", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1539", "id": "1539"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3495/bijlagen/10659"}, {"id": 10660, "bijlagetype": {"id": 7, "naam": "Ontvangstbevestiging"}, "bestandsnaam": "Ontvangstbevestiging.pdf", "omschrijving": "Ontvangstbevestigingsdocument", "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/501", "id": "501"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3495/bijlagen/10660"}], "systemfields": {"created_at": "2025-08-11T13:56:01.961015+02:00", "created_by": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1900", "description": "Vanoverbeke, Robrecht"}, "updated_at": "2025-08-11T14:08:03.511579+02:00", "updated_by": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1900", "description": "Vanoverbeke, Robrecht"}}, "reftype": "vi", "rapporttype": "eindverslagen", "publiek": true, "uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3495", "self": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/eindverslagen_vi/3495", "relevante_vondsten_sporen": true, "kenmerkgroepen": [{"naam": "middeleeuwse pottenbakkers", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1235", "label": "late middeleeuwen"}], "materialen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/158", "label": "rood aardewerk"}], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/964", "label": "pottenbakkerijen"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1299", "label": "kleiwinning"}]}, {"naam": "Stadsbrand 1382", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1036", "label": "vierde kwart 14de eeuw"}], "materialen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/1", "label": "aardewerk"}], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1074", "label": "brandlagen"}]}, {"naam": "resten Jezuitencollege", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1048", "label": "vierde kwart 16de eeuw"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/17", "label": "17de eeuw"}], "materialen": [], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/2297", "label": "fundering"}]}, {"naam": "resten Ecole industrielle", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1060", "label": "vierde kwart 18de eeuw"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/19", "label": "19de eeuw"}], "materialen": [], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/2297", "label": "fundering"}]}], "samenvatting_auteurs": [{"omschrijving": "Schynkel, Evelyn", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1539", "id": "1539"}], "samenvatting": {"titel": "Opgraving Kortrijk Sint-Michielsplein", "tekst": "

Aan het Sint-Michielsplein te Kortrijk voerde BAAC Vlaanderen een opgraving uit. Binnen het
plangebied zal door de opdrachtgever een heraanleg van het plein uitgevoerd worden met
inrichting van enkele groenzones ter hoogte van de Rijselsestraat. Omdat de ingrepen van de
geplande werken niet dieper zullen reiken dan 60 cm -mv, werd ook de opgraving uitgevoerd
tot op een diepte van 60 cm -mv. Alle aanwezig archeologisch erfgoed dat zich dieper bevindt
wordt in situ bewaard.
Binnen de opgravingszone konden verschillende sporen aangetroffen worden die al dan niet
duidelijk aan de verschillende gebruiksfasen van het plein in verband gebracht kunnen
worden. Tussen de 12e eeuw en het begin van de 14e eeuw was een pottenbakkerswijk
aanwezig ter hoogte van de Rijselsestraat. Deze straat wordt als \u00e9\u00e9n van de oudste straten
van Kortrijk beschouwd. Bij eerdere opgravingen in en rond deze straat werd de aanwezigheid
van pottenbakkerateliers reeds bevestigd door de vondst van meerdere ovens. Het
vermoeden bestond dat deze wijk in het noordoosten tot aan het huidige Sint-Michielsplein
zou kunnen reiken. Bij deze opgraving konden echter geen ovens geattesteerd worden. Wel
werd een laag gevonden met een groot aantal sterk gefragmenteerde scherven. Mogelijk
betreft het een afvalkuil of -laag van een pottenbakkersatelier. Ook werd een grote ronde kuil
aangetroffen met klei langsheen de rand. Hiervan wordt vermoed dat het mogelijk een
kleirijpingskuil kan betreffen. Hoewel er dus niet met zekerheid een pottenbakkersatelier
binnen de grenzen van de opgraving kan aangeduid worden, lijken deze twee sporen wel te
linken aan pottenbakkersactiviteiten, waarbij gesteld kan worden dat de pottenbakkerswijk
vermoedelijk wel degelijk tot aan het huidige Sint-Michielsplein reikte.
Op het einde van de 14e eeuw, in 1382, raakte Kortrijk betrokken in de Gentse opstand tegen
de Graaf van Vlaanderen Lodewijk II van Male. Na meerdere veldslagen verloren de
Gentenaren uiteindelijk een beslissende slag in Westrozebeke tegen de Franse troepen die de
graaf ter hulp waren geschoten. Daaropvolgend trok het Franse leger al plunderend en
verwoestend door de stad om ze uiteindelijk quasi volledig plat te branden op 18 december
1382. Bij meerdere opgravingen binnen de stad Kortrijk werden reeds getuigen van deze brand
aangetroffen in de vorm van brandlagen. Ook bij deze opgraving lijkt een brandlaag
aangetroffen te zijn. In de laag bevond zich heel veel verbrande leem, vermoedelijk afkomstig
van de wanden van de afgebrande huizen. Het talrijke aardewerk dat in de laag werd
aangetroffen lijkt een datering in het midden van de 13e eeuw tot het einde van de 14e eeuw
te kennen, wat de theorie van een brandlaag afkomstig van de stadsbrand uit 1382 lijkt te
bevestigen.
In 1582 komen de Jezu\u00efeten naar Kortrijk en starten met de aankoop van enkele gebouwen.
De eerste klaslokalen van het college werden al in 1586 gebouwd. In de daaropvolgende jaren
wordt het domein verder uitgebouwd, waarbij tussen 1607 en 1611 de Sint-Michielskerk wordt
opgetrokken. Tussen de kerk en de klaslokalen komt een klein pleintje te liggen. Het huidige
Sint-Michielsplein wordt op dat moment echter nog grotendeels ingenomen door de
schoolgebouwen met slechts een smalle doorgang tussen de kerk en de Rijselsestraat. Bij deze
opgraving werden verschillende uitbraaksporen, muurresten en haarden aangetroffen die tot
het Jezu\u00efetenklooster behoorden. De restanten kunnen perfect geplot worden op een kaart uit
1747 met het grondplan van het Jezu\u00efetendomein.
In 1773 werd de orde der Jezu\u00efeten afgeschaft en worden alle Kortrijkse regionale bezittingen
openbaar verkocht. Dwars doorheen de voormalige gebouwen werd in 1780 een nieuwe straat
aangelegd, de huidige Heilige Geeststraat. Een deel van de voormalige schoolklassen ter
hoogte van de Rijselsestraat kregen een nieuwe bestemming en werden in 1865 in gebruik
genomen als Nijverheidsschool of \u00c9cole Industrielle. Deze bleef in gebruik tot 1897. Het
gebouw raakte nadien verwaarloosd en werd uiteindelijk in 1902 gesloopt. Bij de huidige
opgraving werd nog \u00e9\u00e9n muur van dit gebouw aangetroffen. Deze muur kan perfect worden
geplot op een kaart uit 1822 waarop dit gebouw stond aangeduid.
Ondanks de beperkte opgravingsdiepte heeft het onderzoek aan het Sint-Michielsplein toch
heel interessante resultaten opgeleverd over de verschillende gebruiksfasen van het plein
gedurende de voorbije eeuwen. Onder dit opgegraven niveau is met zekerheid nog veel
archeologie aanwezig op de diepere niveaus onder het plein, die nog een schat aan informatie
bevatten. Indien het plein ooit onderhevig zou zijn aan nieuwe graafwerken dieper dan -60 cm
-mv is verder archeologisch onderzoek dan ook noodzakelijk.

"}, "vermogensrechten_auteurs": [{"omschrijving": "BAAC Vlaanderen bvba", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1458", "id": "1458"}], "doi_uri": "https://doi.org/10.82539/h1pa-w457", "archeologierapport": {"locatie": {"elementen": [{"id": 19870, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementAdres", "adres": {"id": "1776906", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/adres/1776906", "huisnummer": "22", "busnummer": ""}, "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "34022", "naam": "Kortrijk"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "straat": {"id": "52600", "naam": "Rijselsestraat", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/straatnaam/52600"}, "postcode": {"nummer": "8500", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/postinfo/8500"}, "land": {"code": "BE", "naam": "Belgi\u00eb"}}, {"id": 19871, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElement", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "34022", "naam": "Kortrijk"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}}, {"id": 19872, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElement", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "34022", "naam": "Kortrijk"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}}], "gemeenten": ["kortrijk"], "provincies": ["west-vlaanderen"], "contour": {"type": "MultiPolygon", "coordinates": [[[[72093.21180556208, 169203.6666672959], [72117.0451372, 169209.9999995696], [72130.4895867307, 169169.61111110458], [72134.4895867307, 169150.16666454085], [72127.32291497778, 169147.8333324791], [72085.65625170195, 169132.6666679317], [72081.32291773283, 169155.44444464985], [72087.98958376372, 169156.66666602436], [72105.7673623892, 169161.8333339626], [72106.7673662039, 169161.49999808613], [72108.37847307646, 169162.27777671162], [72103.2673653562, 169179.05555544308], [72099.43402947973, 169177.88888845852], [72093.21180556208, 169203.6666672959]]]], "crs": {"type": "name", "properties": {"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::31370"}}}}, "projectcodes": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2024G92"}], "nota_uris": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/notas/30275"}], "toelatingen_uris": []}, "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3495"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3495"}}}}