Het plangebied situeert zich ten zuiden en ten oosten van de Beernemstraat te Oedelem (deelgemeente van Beernem, provincie West-Vlaanderen). Naar aanleiding van een geplande aanvraag voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden werd een archeologienota[1] opgemaakt. Hierin werd aan het plangebied een verhoogde archeologische verwachting toegekend voor steentijd artefactensites en voor sites met grondsporen. Er werd dan ook een verder vooronderzoek geadviseerd in de vorm van een landschappelijk bodemonderzoek enerzijds, eventueel gevolgd door een archeologisch booronderzoek en/of een proefputtenonderzoek, en een proefsleuvenonderzoek anderzijds. Bij het landschappelijk bodemonderzoek[2] werden geen indicaties voor een in situ bewaarde steentijd artefactensite aangetroffen. Het proefsleuvenonderzoek[3] leverde wel indicaties voor sites met grondsporen uit de Romeinse tijd en/of middeleeuwen. Er werd dan ook een verdere opgraving geadviseerd binnen twee deelzones met sporenclusters. Deze hadden een oppervlakte van ca. 927m\u00b2 en 2.068m\u00b2.
\nHet archeologisch onderzoek bracht sporen en vondsten aan het licht van een meerperiodensite. De grootste sporencluster bevond zich binnen een kleine verhevenheid in het oostelijke deel van het plangebied. Deze landschappelijke positie moet aantrekkelijk geweest zijn voor de mens doorheen een groot deel van de geschiedenis. De oudste structuur die tijdens de opgraving werd aangetroffen is een kringgreppel uit de midden-bronstijd (late 15de eeuw \u2013 vroege 13de eeuw v.C.). Deze begrensde wellicht een grafheuvel en getuigt zo van funeraire activiteiten binnen het plangebied, hoewel geen eigenlijke grafcontext meer werd aangetroffen. Andere sporen uit de bronstijd werden niet geattesteerd. Tegen de overgangsfase van de vroege naar de late ijzertijd (6de-4de eeuw v.C.) lijkt het funeraire karakter van de site verloren te zijn gegaan. Het is echter niet uit te maken of de grafheuvel nog zichtbaar was in het landschap. De structuren uit deze periode oversnijden de kringgreppel niet, maar enkele ervan leunen er wel dicht tegenaan. Verspreid over de beide opgravingszones konden drie vierpostenspiekers en twee zespostenspiekers onderscheiden worden die wellicht tot eenzelfde bewoningssite uit deze periode behoren. Ook enkele kuilen konden aan de site worden toegeschreven. De kern van de nederzetting bevindt zich wellicht buiten de grenzen van de huidige opgravingszone. Na de opgave van deze site lijkt het plangebied een tijdlang verlaten te zijn geweest. In de vroege middeleeuwen kwam echter opnieuw bewoning tot stand. Zo werden twee gebouwplattegronden, die elkaar vermoedelijk opvolgen in de tijd, aangetroffen. Het oudste gebouw kende een noordoost-zuidwest ori\u00ebntatie en kon tussen de tweede helft van de 7de eeuw en het derde kwart van de 8ste eeuw n.C. gedateerd worden. Meteen ten oosten ervan kwam in een volgende fase, te dateren in de 9de eeuw n.C., een nieuw gebouw met oost-west ori\u00ebntatie tot stand. Een greppel en aardewerkdump met mogelijk pottenbakkersafval konden eveneens aan deze fase gekoppeld worden. De site loopt wellicht verder door buiten de grenzen van de opgravingszone. Er werden immers geen andere gebouwen of waterhoudende structuren aangesneden. Een vondstrijke kuil dateerde uit de 12de-13de eeuw n.C. en geeft aan dat er ook in deze periode bewoning aanwezig was in de directe omgeving van het terrein. Mogelijk had de kuil een artisanale functie als extractiekuil en is ze gerelateerd aan een pottenbakkerssite. Binnen het plangebied werden echter geen ovens of andere sporen of structuren die direct aan een dergelijke activiteit gelinkt kunnen worden aangetroffen. Deze zouden wel aanwezig kunnen zijn in de directe omgeving. In de late middeleeuwen raakte het plangebied wellicht in gebruik als landbouwgrond. Uit de 14de-16de eeuw werd slechts \u00e9\u00e9n perceelsgreppel aangesneden. Ook uit de postmiddeleeuwse periode werden louter perceelsgrachten gedocumenteerd.
\nHet oudste aangetroffen spoor, een kringgreppel uit de midden-bronstijd, kadert in een zeer ruim landschap van funeraire activiteiten rond de Oedelemse cuesta in deze periode. Via luchtfotografie werden namelijk al talloze gelijkaardige, zij het veelal grotere, monumenten in kaart gebracht in de directe en ruimere omgeving. Enkele ervan werden bovendien reeds gedocumenteerd via opgravingen. Bewoningssites uit de metaaltijden, specifiek de overgangsfase van de late naar de vroege ijzertijd, werden nog niet al te veel geattesteerd in de omgeving van het plangebied. Toch werden bij verschillende opgravingen al sporen uit deze periode geattesteerd, waardoor verondersteld kan worden dat er in deze periode reeds verschillende woonkernen aanwezig moeten zijn geweest. In de vroege en volle middeleeuwen moeten ook al verschillende woonkernen aanwezig geweest zijn te Oedelem. Via opgravingen werden immers reeds verschillende aanwijzingen aangetroffen voor bewoning in deze periodes, al zijn de sites vaak fragmentair. Er werden nog geen volledige erven opgegraven. Ook binnen de huidige opgravingszone werd wellicht slechts een klein deel van een ruimer woonerf gedocumenteerd. Naast sporen van bewoning kwamen op verschillende plaatsen in de omgeving sporen van artisanale activiteit, meer bepaald van pottenbakkerssites, aan het licht. Ook op de huidige site lijkt pottenbakkersafval voor te komen in enkele vroeg- tot volmiddeleeuwse contexten, meer bepaald in greppel S40 en de bijhorende aardewerkdump S39, en in kuil S70. Dit laatste spoor is mogelijk een extractiekuil. Er werden echter geen ovens of andere structuren die direct gerelateerd kunnen worden aan een pottenbakkerssite aangetroffen. Mogelijk zijn deze wel aanwezig in de directe omgeving. Het archeologisch kader geeft aan dat Oedelem een belangrijk pottenbakkerscentrum moet zijn geweest in de middeleeuwen.
\nDe omgeving van Oedelem moet dus van oudsher een interessante locatie voor verschillende menselijke activiteiten geweest zijn. Dit wordt ook aangetoond door de huidige site, waarbij op een relatief kleine oppervlakte diverse periodes vertegenwoordigd waren.
\n"}, "vermogensrechten_auteurs": [{"omschrijving": "Acke & Bracke bvba", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1487", "id": "1487"}], "doi_uri": "https://doi.org/10.82539/hc87-gv90", "archeologierapport": {"locatie": {"elementen": [{"id": 20680, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementAdres", "adres": {"id": "19174475", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/adres/19174475", "huisnummer": "17A", "busnummer": ""}, "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31003", "naam": "Beernem"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "straat": {"id": "44387", "naam": "Beernemstraat", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/straatnaam/44387"}, "postcode": {"nummer": "8730", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/postinfo/8730"}, "land": {"code": "BE", "naam": "Belgi\u00eb"}}, {"id": 20681, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31003", "naam": "Beernem"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "BEERNEM 2 AFD/OEDELEM/", "sectie": "E", "perceel": "0578/00B002", "capakey": "31021E0578/00B002"}}, {"id": 20682, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31003", "naam": "Beernem"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "BEERNEM 2 AFD/OEDELEM/", "sectie": "E", "perceel": "0580/00E000", "capakey": "31021E0580/00E000"}}, {"id": 20683, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31003", "naam": "Beernem"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "BEERNEM 2 AFD/OEDELEM/", "sectie": "E", "perceel": "1108/00A000", "capakey": "31021E1108/00A000"}}], "gemeenten": ["beernem"], "provincies": ["west-vlaanderen"], "contour": {"type": "MultiPolygon", "coordinates": [[[[78047.71422167373, 206697.0333566001], [78085.0227726246, 206705.14391115465], [78091.52529314291, 206682.24433122243], [78055.16412568055, 206672.91270417458], [78047.71422167373, 206697.0333566001]]], [[[78140.84807333977, 206803.01127965807], [78176.49858073816, 206808.36674573485], [78188.45229506513, 206758.48297633193], [78146.3926354206, 206750.1574889323], [78140.82903275776, 206798.63000923113], [78140.84807333977, 206803.01127965807]]]], "crs": {"type": "name", "properties": {"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::31370"}}}}, "projectcodes": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2025C50"}], "nota_uris": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/notas/32175"}], "toelatingen_uris": []}, "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3554"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3554"}}}}