{"id": 3656, "datum_indienen": "2025-12-12T00:00:00+01:00", "onderwerp": "Vooronderzoek Aalst Pupillensite - Oud Stadhuis", "binnentermijn": true, "referentietype": {"id": 2, "naam": "vooronderzoek wetenschappelijke vraagstelling"}, "erkend_archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1937", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00064"}, "rechtspersoon_archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1923", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00038"}, "archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1923", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00038", "omschrijving": "SOLVA"}, "status": {"id": 2, "naam": "verzonden"}, "bijlagen": [{"id": 11100, "bijlagetype": {"id": 1, "naam": "Privacy-fiche"}, "bestandsnaam": "2023I348 en 2024B65_privacy-fiche eindverslag.pdf", "omschrijving": null, "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Klinkenborg, Sigrid", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/713", "id": "713"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3656/bijlagen/11100"}, {"id": 11101, "bijlagetype": {"id": 2, "naam": "Verslag van resultaten"}, "bestandsnaam": "2023I348 en 2024B65_nota verwachtingen.pdf", "omschrijving": null, "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Verbeke, Erik", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/3134", "id": "3134"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3656/bijlagen/11101"}, {"id": 11102, "bijlagetype": {"id": 2, "naam": "Verslag van resultaten"}, "bestandsnaam": "2023I348 en 2024B65_bijlage lijsten.pdf", "omschrijving": null, "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Klinkenborg, Sigrid", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/713", "id": "713"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3656/bijlagen/11102"}, {"id": 11104, "bijlagetype": {"id": 2, "naam": "Verslag van resultaten"}, "bestandsnaam": "2023I348 en 2024B65_bijlage foto's en tekeningen.pdf", "omschrijving": null, "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Klinkenborg, Sigrid", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/713", "id": "713"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3656/bijlagen/11104"}, {"id": 11105, "bijlagetype": {"id": 2, "naam": "Verslag van resultaten"}, "bestandsnaam": "2023I348 en 2024B65_Verslag van resultaten.pdf", "omschrijving": null, "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Verbeke, Erik", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/3134", "id": "3134"}, {"omschrijving": "Klinkenborg, Sigrid", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/713", "id": "713"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3656/bijlagen/11105"}, {"id": 11106, "bijlagetype": {"id": 7, "naam": "Ontvangstbevestiging"}, "bestandsnaam": "Ontvangstbevestiging.pdf", "omschrijving": "Ontvangstbevestigingsdocument", "mime": "application/pdf", "auteurs": [{"omschrijving": "Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/501", "id": "501"}], "url": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/3656/bijlagen/11106"}], "systemfields": {"created_at": "2025-12-12T13:24:20.586559+01:00", "created_by": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1937", "description": "Klinkenborg, Sigrid"}, "updated_at": "2025-12-12T14:36:32.890533+01:00", "updated_by": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1937", "description": "Klinkenborg, Sigrid"}}, "reftype": "vooronderzoek_wv", "rapporttype": "eindverslagen", "publiek": true, "uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3656", "self": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/eindverslagen/eindverslagen_vooronderzoek_wv/3656", "relevante_vondsten_sporen": true, "kenmerkgroepen": [{"naam": "Romeins", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1223", "label": "Romeinse tijd"}], "materialen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/1", "label": "aardewerk"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/140", "label": "samengesteld bouwmateriaal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/8", "label": "metaal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/226", "label": "grond"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/21", "label": "biologisch materiaal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/86", "label": "steen en mineraal"}], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1071", "label": "archeologische sporen en uitgravingen"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1393", "label": "archeologische objecten"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1765", "label": "onderdelen van gebouwen en structuren"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1840", "label": "bodemgebruik"}]}, {"naam": "Middeleeuws", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1227", "label": "middeleeuwen"}], "materialen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/1", "label": "aardewerk"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/86", "label": "steen en mineraal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/140", "label": "samengesteld bouwmateriaal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/7", "label": "glas"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/21", "label": "biologisch materiaal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/226", "label": "grond"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/8", "label": "metaal"}], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1071", "label": "archeologische sporen en uitgravingen"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1393", "label": "archeologische objecten"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/1765", "label": "onderdelen van gebouwen en structuren"}]}, {"naam": "postmiddeleeuws", "dateringen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1236", "label": "nieuwe tijd"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/dateringen/1237", "label": "nieuwste tijd"}], "materialen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/140", "label": "samengesteld bouwmateriaal"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/materialen/1", "label": "aardewerk"}], "typologieen": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/thesauri/erfgoedtypes/2261", "label": "muurresten"}]}], "samenvatting_auteurs": [{"omschrijving": "Klinkenborg, Sigrid", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/713", "id": "713"}, {"omschrijving": "Verbeke, Erik", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/3134", "id": "3134"}], "samenvatting": {"titel": "Vooronderzoek Aalst Pupillensite - Oud Stadhuis", "tekst": "

Stad Aalst en het AGSA wensen een herwaardering en herbestemming van de terreinen van het voormalig Stadhuis, het achterliggende Landhuis, het klooster van de Zwarte Zusters, Huis De Kegel, Hotel Van Lagenhove en de voormalige pupillenschool te realiseren. Het is wenselijk om proactief een inschatting te maken van wat de archeologische impact van eventuele bodemingrepen binnen het projectgebied zou kunnen zijn, zodat hiermee rekening kan gehouden worden bij het opstellen van de uiteindelijke ontwerpplannen. Derhalve werd een traject van archeologisch vooronderzoek met het oog op wetenschappelijke vraagstellingen opgestart. Hiertoe werden 8 proefputten archeologisch onderzocht waarbij elk proefsleuf zo gekozen is dat ze beantwoordt aan een of meerdere specifieke onderzoeksvra(a)g(en).

\n

Proefput 1 is gelegen op de binnenplaats van het stadhuis en vertoonde naast relatief recente bewoningssporen een complexe stratigrafie van akker- of tuinlagen, ophogingslagen, afvalkuilen en muurrestanten die tot stand kwam tussen de 12de en de 16de eeuw. De aangetroffen sporen (bijgebouw, tuinlagen e.d.) in deze proefput wijzen op een intensief gebruik van het terrein als achtererf en dit van de huizen gelegen langs de Grote Markt.

\n

Proefput 2 op de parking achter het stadhuis en het Hotel van Langenhove, bracht geen restanten van bebouwing aan het licht. In deze proefput bevond zich een tuinlaag uit de 15de tot de 16de eeuw waarin tal van kuilen werden gegraven. Onder deze laag bevonden zich nog andere kuilen, paalsporen en eventuele greppels waarvan sommige sporen mogelijk reeds in de 12de eeuw en anders zeker in de 14de eeuw tot stand kwamen. Het valt tevens niet uit te sluiten dat zich hier nog oudere sporen bevinden.

\n

Proefput 3 ligt ter hoogte van de ingang van de parking achter het stadhuis en het Hotel Van Langenhove. Deze proefput bevatte een uitbraakspoor dat wellicht in verband te brengen is met de afbraak van de paardenstallen van het Hotel Van Langenhove of van de voormalige gevangenis. Dit uitbraakspoor doorsnijdt een opeenvolging van 3 verschillende akker- of tuinlagen, waardoor en waaronder tal van andere sporen zoals afvalkuilen, paalspoortjes en zelfs een greppel gegraven zijn. De jongste tuinlaag dateert wellicht in de 15de tot de eerste helft van de 16de eeuw, terwijl de oudste humusrijke horizont eerder als akkerlaag of weidegrond te interpreteren is, aangezien we op dat moment in de tijd wellicht nog buiten de stadsgrenzen zitten. De greppel is het oudste spoor van deze proefput. Deze bevat namelijk verschillende tegula fragmenten en is dus eveneens als een prestedelijk spoor te beschouwen.

\n

Proefput 4 is de eerste sleuf tussen de pupillensite en de huizen langs de Kattestraat. Op basis van de bureaustudie werden in deze proefput enerzijds sporen van de gevangenis en Pupillenschool en anderzijds oudere, prestedelijke sporen verwacht. Ondanks de relatief hoge verstoringsgraad konden in de proefput inderdaad sporen van zowel de gevangenis/pupillenschool als van prestedelijke oorsprong geregistreerd worden.

\n

Proefput 5 is de tweede sleuf tussen de Pupillensite en de huizen langs de Kattestraat en hiermee werd getracht\u00a0 de bewaringsgraad van de achtererven van de huizen langs de Peperstraat in te schatten. Anderzijds worden op deze locatie ook restanten verwacht van de eerste bouwfasen van de Pupillenschool. Het onderzoek bracht inderdaad enkele muurresten en een kleine beerput aan het licht die wellicht in verband te brengen zijn met de laatste bouwfasen van de Pupillenschool. Daaronder werd een complexe stratigrafie aangetroffen van kuilen, uitbraaksporen/puinkuilen en ophogingslagen. Deze kuilen en lagen lijken allen in de postmiddeleeuwen te dateren. Als oudste spoor in deze proefput werd plaatselijk een oudere A horizont (akker- of tuinlaag of weidegrond) geregistreerd. Het ontbreken van dateerbare vondsten in deze context maakt een datering ervan echter onmogelijk.

\n

Proefsleuf 6 is gesitueerd aan zuidelijke zijde van de binnenkoer van de Pupillensite, ter hoogte van de landschapstuin van het Landhuis en meer bepaald op de plaats waar een vijver zou gegraven zijn. Het doel was middels een vrij lange sleuf dwars op de vijver te trachten het diepste punt en de aanzet ervan te bepalen en op deze manier de impact ervan op eventuele onderliggende, oudere sporen in te schatten. Het onderzoek wees uit dat er geen sprake is van enige impact van een vijver op oudere sporen. Wel is duidelijk dat deze zone gekenmerkt wordt door de aanwezigheid van Romeinse bewoningssporen die bovendien een goede bewaring kennen. Onder de Romeinse sporen bevinden zich 3 paalsporen die in de 1ste tot de 3de eeuw gedateerd worden. Op basis van hun ligging en vorm zijn 2 paalsporen wellicht met elkaar in verband te brengen en vormen ze samen een gebouwplattegrond (type IIB van De Clercq).

\n

Proefput 7 aan westzijde van de binnenkoer van de Pupillensite is ingepland ter hoogte van de centrale gevangenisblok die wellicht omstreeks 1860 gesloopt is. De sleuf is aan zuidelijke zijde iets langer voorzien om toe te laten ook onbebouwde zones aan te snijden. Het onderzoek leverde effectief bebouwingssporen uit verschillende fasen op. Het is echter niet duidelijk of deze muren allen toe te schrijven zijn aan de civiele of militaire gevangenis, of al dan niet gedeeltelijk aan de latere pupillenschool. Het is evenzeer mogelijk dat de oudste muren toebehoorden aan gebouwen die de strafrechtelijke/militaire invulling van deze plaats voorafgingen. Daarnaast werden ook sporen van een gebruik van deze zone in de volle en late middeleeuwen als achtererf aangetroffen (tuinlagen, afvalkuilen e.d.).

\n

In proefsleuf 8, gesitueerd ter hoogte van de grote toegangspoort tot de binnenkoer van de Pupillensite, werden zowel sporen van achtererven als van middeleeuwse bebouwing langs de Graanmarkt (vroegere Kapellestraat) verwacht. Ondanks de relatief hoge verstoringsgraad konden in proefput 8 wel degelijk sporen van achtererven geregistreerd worden. Het betreft opnieuw een opeenvolging van tuinlagen, waarbinnen en waaronder een greppel, enkele (afval)kuilen en een paalspoor herkend konden worden. De beperkte en slecht bewaarde muurresten die werden aangetroffen kunnen mogelijk gelinkt worden aan de middeleeuwse bebouwing langs de Graanmarkt/Kapellestraat.

"}, "vermogensrechten_auteurs": [{"omschrijving": "SOLVA", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1488", "id": "1488"}], "doi_uri": "https://doi.org/10.82539/k7n8-db98", "archeologierapport": {"id": 2792, "datum_indienen": "2024-02-06T00:00:00+01:00", "onderwerp": "Vooronderzoek Aalst Pupillensite - Oud Stadhuis", "binnentermijn": true, "referentietype": {"id": 2, "naam": "vooronderzoek wetenschappelijke vraagstelling"}, "erkend_archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/2113", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2016/00151"}, "rechtspersoon_archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1923", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00038"}, "archeoloog": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/1923", "nummer": "OE/ERK/Archeoloog/2015/00038", "omschrijving": "SOLVA"}, "status": {"id": 2, "naam": "verzonden"}, "systemfields": {"created_at": "2024-02-05T09:41:09.278636+01:00", "created_by": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/2113", "description": "Verbeke, Erik"}, "updated_at": "2024-02-06T10:06:13.105887+01:00", "updated_by": {"uri": "https://id.erfgoed.net/actoren/2113", "description": "Verbeke, Erik"}}, "reftype": "vooronderzoek_wv", "rapporttype": "archeologierapporten", "toponiem": null, "toelating_uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/toelatingen_vooronderzoek_wv/660", "locatie": {"elementen": [{"id": 15849, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementAdres", "adres": {"id": "1975517", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/adres/1975517", "huisnummer": "1", "busnummer": ""}, "provincie": {"niscode": "40000", "naam": "Oost-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "41002", "naam": "Aalst"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "straat": {"id": "61685", "naam": "Graanmarkt", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/straatnaam/61685"}, "postcode": {"nummer": "9300", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/postinfo/9300"}, "land": {"code": "BE", "naam": "Belgi\u00eb"}}, {"id": 15850, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "40000", "naam": "Oost-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "41002", "naam": "Aalst"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "AALST 1 AFD", "sectie": "A", "perceel": "0421/00F000", "capakey": "41002A0421/00F000"}}, {"id": 15851, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "40000", "naam": "Oost-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "41002", "naam": "Aalst"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "AALST 1 AFD", "sectie": "A", "perceel": "0453/00D000", "capakey": "41002A0453/00D000"}}, {"id": 15852, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "40000", "naam": "Oost-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "41002", "naam": "Aalst"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "AALST 1 AFD", "sectie": "A", "perceel": "0453/00F000", "capakey": "41002A0453/00F000"}}], "gemeenten": ["aalst"], "provincies": ["oost-vlaanderen"], "omschrijving": "Graanmarkt 1, Aalst 9300", "contour": {"type": "MultiPolygon", "coordinates": [[[[126834.863411234, 180964.8442945695], [126830.9641472336, 180988.4582465887], [126830.7281152319, 181014.6557506043], [126828.03280479173, 181034.9349763548], [126825.6079232332, 181053.017030633], [126823.1814272266, 181066.3741506403], [126819.4066432278, 181075.772422649], [126800.4096512135, 181069.4793026429], [126791.7764352049, 181066.6194626428], [126783.8504832026, 181069.6572226425], [126773.4245631929, 181089.7322946555], [126772.3124991965, 181091.8735426589], [126755.6920191806, 181123.8765506809], [126764.0273791861, 181128.950342684], [126757.5453311812, 181141.7303106925], [126760.1639551829, 181143.4373826934], [126757.6093311842, 181147.6597826956], [126761.0484351825, 181149.8093506992], [126757.6516216829, 181155.2439286555], [126761.3654911827, 181156.5642947024], [126767.1443071898, 181162.0922947079], [126774.1964671921, 181166.3752387082], [126789.9887232047, 181173.2672707131], [126816.57370406945, 181185.0402246788], [126833.41765699441, 181192.66026568878], [126841.0844646635, 181195.2412218768], [126839.9849360378, 181198.3963218328], [126843.4166912448, 181199.5922627346], [126843.9937152427, 181197.8313027322], [126847.9074432414, 181199.0161347296], [126849.795382277, 181208.2356588584], [126840.7265230988, 181239.2022541017], [126908.4786369471, 181227.9079490492], [126908.7631872904, 181225.7377987494], [126917.5326592934, 181198.3600067301], [126916.1585152906, 181193.6012227303], [126916.13442439763, 181193.23518183362], [126916.1774127464, 181192.8720511959], [126932.74440939755, 181140.4301979039], [126936.3830725915, 181129.8796150363], [126914.78550192397, 181122.97426397633], [126887.56440202217, 181114.4282160541], [126875.9537152622, 181111.009542671], [126879.7174912702, 181098.1612226618], [126882.12939527, 181087.4252226557], [126888.2084352758, 181066.1431106404], [126889.85555606654, 181058.3961543953], [126893.11903283247, 181046.12492312584], [126896.4014219635, 181034.81320150476], [126861.25806677708, 181026.0652735522], [126858.64328175577, 181025.4224692108], [126862.80979353131, 181012.5684261294], [126864.37233491908, 180994.92232598644], [126865.04331250236, 180983.59730769973], [126863.34284276623, 180983.05629852042], [126865.675379255, 180970.3712065704], [126857.5524352502, 180968.8721985733], [126857.580467255, 180968.7531585712], [126857.1783552479, 180968.6942145741], [126857.3804032516, 180967.665222573], [126852.5905152496, 180966.8021185714], [126852.6119317235, 180966.6716912252], [126843.6794112411, 180965.2081345729], [126843.452531242, 180966.2881985725], [126834.863411234, 180964.8442945695]]]], "crs": {"type": "name", "properties": {"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::31370"}}}}, "projectcodes": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2023I348"}, {"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2024B65"}], "nota_uris": [], "toelatingen_uris": [], "uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/archeologierapporten/2792", "self": "https://loket.onroerenderfgoed.be/archeologie/rapporten/archeologierapporten/archeologierapporten_vooronderzoek_wv/2792", "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/archeologierapporten/2792"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/archeologierapporten/2792"}}}}, "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3656"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3656"}}}}