Het archeologisch vlakdekkend onderzoek werd uitgevoerd door Ruben Willaert nv en vond gefaseerd plaats tussen 2 september 2024 en 31 maart 2025. Hierbij werden 3 werkputten aangelegd met een totale oppervlakte van 2381 m\u00b2.
\nVerspreid over het opgravingsgebied aangelegd over 3 werkputten werden sporen (594 stuks) en vondsten (135 vondstnummers) geattesteerd gaande van de vroege middeleeuwen tot de nieuwste tijd.
\nOpvallend is de aanwezigheid van een waterput centraal in het projectgebied. De waterput had een goeie bewaring waarbij hout van een constructie werd herbruikt voor de aanleg van de waterhoudende constructie. Daarom is er geen dendrochronologisch onderzoek uitgevoerd. De vulling toont een mooie gelaagdheid met meerdere organische pakketten waarvan \u00e9\u00e9n laag macobotanisch is geanalyseerd en gedateerd in de midden ijzertijd. In een jongere onbepaalde fase is de constructie grotendeels ontmanteld voor herbruik waarbij het hout wederom voor een andere constructie werd aangewend. Het is mogelijk dat dit plaats vond in de vroege middeleeuwen gezien de gelijkaardige opvulling van de extractie als bij de hutkom met de brokken verbrande natuursteen. Planten van matig natte tot droge graslanden kwamen in de omgeving verspreid voor naast de veelvuldig aanwezige pioniers van natte tot matig natte voedselrijke gronden.
\nEen groot deel van de sporen kan geplaatst worden binnen de vroege middeleeuwen waarbij we verspreid over het projectgebied naast een NO-ZW geori\u00ebnteerde erfgracht met palissade minstens drie hoofdgebouwen en een drietal bijgebouwen kunnen bepalen (H1, H2, H3, H4, H5 en H6). De opbouw kan geplaatst worden tussen de 6e en de 8e eeuw waarbij de variatie binnen de opbouw eerder richting de 8e eeuw wijst.
\nHorende bij deze clustering zien we de aanwezigheid van een hutkom. De hutkom kent een sterke gelaagdheid die wordt gekenmerkt door vele fragmenten verbrande veldsteen. Het glauconiet in de veldsteen geeft een bruinige tint bij blootstelling aan warmte. Een fenomeen dat ook terugkeert in de vulling van de waterput en mogelijks kan wijzen op de productie of het bewerken van ijzer. Slakken die hiermee samengaan zijn heel minimaal aanwezig. \u00a0
\nTen westen van deze sterk bepalende erfgracht zien we naast een palissade een beperkte sporenclustering tegen de NW putwand (H7).
\nHet projectgebied bevindt zich op een helling waarbij de hoger gelegen noordelijke gronden zijn aangewend voor de kern van de nederzetting en waarbij de zuidelijke lagergelegen zijde is aangewend voor landbouw doeleinden. Getuige hiervan zijn de spiekers, de minder dense sporen bezetting alsook de aangetroffen ploegsporen. Ook de bepalende erfgrachten kennen een geringe fasering met een zeer weinig materiaal.
\nDat dit geen cultuurlandschap is van \u00e9\u00e9n fase is te zien in de faseringen van de hoofdgebouwen, de greppels alsook de oversnijdingen. Binnen de vroege middeleeuwen zijn er dus meerdere, al dan niet, aaneengesloten, fases van occupatie. Er is de duidelijke aanwezigheid van een merovingische occupatie aangevuld met een duidelijke Karolingische aanwezigheid. We zien wel telkens een duidelijke kenbaarheid van oudere onderdelen binnen het landschap waarbij we geen wijziging van lengterichtingen gaan zien en men verder gaat bouwen op bestaande elementen (zoals de erfgracht). Op basis van het vondstenmateriaal lijkt het geheel zich te plaatsen tussen de 7e en 9e eeuw n.Chr. Het vormt een aanvulling op het reeds gekend archeologisch patrimonium van Snellegem dat een belangrijke, centrale rol speelt in de vroegmiddeleeuwse geschiedenis van het Brugse ommeland en West-Vlaanderen.
\nSnellegem wordt beschouwd als de oudste nederzetting in de Brugse vlakte. Het was een Merovingisch kroondomein met als centrum van de fiscus \"Het Oosthof\" (of curtis indominicatus), waar de vertegenwoordiger van het Merovingische gezag resideerde en van waaruit onder meer de belastingen werden ge\u00efnd. Hierrond bevonden zich tal van omringde boederijen of mansi.Onder de regering van koning Dagobert (629-639), die de missionering in de hand werkte, kwamen Sint-Elooi en zijn volgelingen naar deze streek. Waarschijnlijk in het midden van de 7de eeuw werd vlakbij de centrale hoeve van de fiscus een eerst kerkje gebouwd, gewijd aan Sint-Stefanus. Deze kerk is de fiscuskerk, wellicht de eerste kerk van de kustgouw Vlaanderen, moederkerk van vele kerken in de buurt. Vanuit Snellegem worden de parochies Jabbeke, Varsenare, Zerkegem, Sint-Andries en Sint-Michiels gesticht.
\n\u00a0
\nGeschreven bronnen uit de regeerperiode van Arnulf 1 (918-967) omschrijven Snellegem ook als een fiscus. De site met walgracht met achtvormige omwalling wisselt sinds de 10e\u00a0 eeuw geregeld van (adelijke) handen.
\nIn een volgende fase vindt er een lichte nivellering van het terrein plaatst in het zuidwesten van het terrein. Dit is sterker in het zuiden dan in het westen. Dit betreft een ophoging met een 20 tot 30 cm (van ongekende datering) waarbij in een volgende fase, de volle middeleeuwen, zich sporen gaan aftekenen op deze laag. Het aardewerk kan geplaatst worden in de 12e eeuw. De hoger gelegen zone in het noorden blijft onaangeroerd en diende mogelijks als weiland/akkerland. In het zuidwesten zien we de aanleg van kuilen, paalsporen en een haakse erfgracht. Deze erfgracht begrenst alle sporen. Ook in deze periode bevindt er zich een duidelijke meerfasig karakter (o.a. in aanleg van de gracht). Kort na het verlaten van de site ergens in de 12e eeuw zien we terug een ophoging van het westelijk deel van het terrein waarbij de volmiddeleeuwse sporen worden afgedekt. Op deze 20 tot 30 dikke teeltlaag bevindt zich de hedendaagse ploeglaag. Hiertussen werden geen sporen geattesteerd. Deze ophogingen resulteerde in een maximale afgraving van 89 cm in het zuidwesten van het projectgebied. Vondstmateriaal is totalitair afwezig binnen deze twee ophogingen.
\nDe jongste sporen manifesteren zich in de NO-zijde van het projectgebied en lijken op schuilloopgraven van de Tweede Wereldoorlog alsook een gedempte perceelsgracht uit de 2e helft van de 20e eeuw.\u00a0
"}, "vermogensrechten_auteurs": [{"omschrijving": "Ruben Willaert nv", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1472", "id": "1472"}], "doi_uri": "https://doi.org/10.82539/rk6g-p467", "archeologierapport": {"locatie": {"elementen": [{"id": 20687, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementAdres", "adres": {"id": "30407679", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/adres/30407679", "huisnummer": "8", "busnummer": ""}, "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31012", "naam": "Jabbeke"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "straat": {"id": "229567", "naam": "Westhofsteeg", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/straatnaam/229567"}, "postcode": {"nummer": "8490", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/postinfo/8490"}, "land": {"code": "BE", "naam": "Belgi\u00eb"}}, {"id": 20688, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31012", "naam": "Jabbeke"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "JABBEKE 6 AFD/SNELLEGEM/", "sectie": "C", "perceel": "0765/00N000", "capakey": "31031C0765/00N000"}}, {"id": 20689, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "30000", "naam": "West-Vlaanderen"}, "gemeente": {"niscode": "31012", "naam": "Jabbeke"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "JABBEKE 6 AFD/SNELLEGEM/", "sectie": "C", "perceel": "0765/00P000", "capakey": "31031C0765/00P000"}}], "gemeenten": ["jabbeke"], "provincies": ["west-vlaanderen"], "contour": {"type": "MultiPolygon", "coordinates": [[[[62449.76116674, 206913.09121763], [62450.39655874, 206910.12577762], [62416.50113472, 206894.86971361], [62405.9006867, 206890.09844961], [62395.8501267, 206885.57486561], [62375.65479869, 206876.4848176], [62366.89652668, 206891.53659361], [62359.16225468, 206907.51969762], [62415.34817471, 206932.41620964], [62442.69998273, 206944.36987365], [62443.47047874, 206940.84808164], [62446.51035073, 206926.87809763], [62449.76116674, 206913.09121763]]]], "crs": {"type": "name", "properties": {"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::31370"}}}}, "projectcodes": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2024H242"}], "nota_uris": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/notas/30504"}], "toelatingen_uris": []}, "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3681"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3681"}}}}