In januari en februari 2024 heeft Erfgoed Lommel een archeologische werfbegeleiding uitgevoerd van de aanleg van de doorsteek tussen de Leopoldlaan en de Norbert Neeckxlaan, een traject dat deel uitmaakt van het project Rondweg. Vanwege de aanwezigheid van de invasieve exoot Japanse Duizendknoop en om het risico op verspreiding te beperken, is in overleg met het Agentschap Onroerend Erfgoed besloten om het archeologische onderzoek in de vorm van een werfbegeleiding uit te voeren in plaats van een proefsleuvenonderzoek. Dit bood echter de mogelijkheid om het volledige deeltrac\u00e9 te documenteren, weliswaar slechts tot ontgravingsdiepte in functie van de aanleg van de weg.\u00a0
\nHet onderzoek heeft een beperkt aantal sporen en vondsten opgeleverd. De vondsten (keramiek en twee metalen objecten) zijn te dateren in de ijzertijd, de Romeinse tijd, de late middeleeuwen \u2013 nieuwe tijd en de nieuwste tijd. Met name de vondsten uit de ijzertijd en de Romeinse tijd zijn bijzonder, aangezien tot voor kort nauwelijks vondsten uit deze periode bekend waren in het centrum van Lommel. De laatste jaren zijn er echter wel vaker vondsten uit deze periodes gedaan, maar sporen en structuren ontbreken. Bij de kruising van de Voermanstraat en Driehoek is een boomstamput gevonden, maar deze wordt niet nader dan Romeinse tijd \u2013 middeleeuwen gedateerd (CAI-locatie 50340). Tijdens de archeologische begeleiding is een greppel aangetroffen, die globaal gedateerd kan worden in de periode midden ijzertijd \u2013 Romeinse tijd.
\nBinnen een groot deel van het onderzochte gebied is een fossiele akkerlaag aanwezig. Een gelijkaardige laag is al vaker aangetroffen in Lommel en omgeving, maar de interpretatie van deze lagen wisselt echter sterk, gaande van B-horizont (niet verder bepaald) tot akkerlaag, plaggendeklaag of zelfs niet herkend. Micromorfologisch onderzoek - wat uitsluitsel kan geven over de genese van een laag - is slechts in een beperkt aantal gevallen in het kader van een archeologisch onderzoek uitgevoerd. In de fossiele akkerlaag zijn twee scherven ijzertijdaardewerk en \u00e9\u00e9n fragment van een dolium (Romeinse tijd) gevonden, wat er lijkt op te wijzen dat deze zone (periodiek) in die periodes beakkerd is. Parallellen laten echter zien dat gelijkaardige akkerlagen in gebruik waren tot in de volle middeleeuwen. Dit kan niet uitgesloten worden voor het plangebied Rondweg. Vanaf de late middeleeuwen en de nieuwe tijd wordt het terrein opgehoogd, wat ervoor gezorgd heeft dat de fossiele akkerlaag bewaard is gebleven. De recente sporen in het zuidelijke deel van het plangebied kunnen vermoedelijk geassocieerd worden met de bewoning die aan de Norbert Neeckxlaan aanwezig was in de 20ste eeuw (opgericht v\u00f3\u00f3r 1939, maar na 1904 en afgebroken tussen 1989 en 1995).
\nDe aanwezigheid van aardewerk uit de ijzertijd en de Romeinse tijd werpt de vraag op in hoeverre het gaat om nederzettingsafval of nederzettingsruis dat in de ruimere omgeving rondslingerde. Het aardewerk uit de Romeinse tijd is goed geconserveerd, wat betekent dat het niet vaak of in mindere mate onderhevig is geweest aan verploeging en dat nederzettingssporen uit de Romeinse tijd in de onmiddellijke omgeving verwacht mogen worden. Het aardewerk uit de ijzertijd daarentegen is sterk verweerd en kan dus eerder als ruis uit de ruimere omgeving ge\u00efnterpreteerd worden. De aanwezigheid van vondsten uit de ijzertijd en de Romeinse tijd wijzen er op dat de dekzandrug waarop Lommel-centrum en Lutlommel gelegen zijn, reeds in gebruik was in deze periodes. Gezien het leemgehalte van het substraat (ca. 19 \u00e1 23 %) gaat het hier immers om relatief vruchtbare zandgronden.
\nIn de late prehistorie en (het begin van) de Romeinse tijd zijn akkercomplexen bekend in de vorm van raatakkers of Celtic Fields. In de omgeving van het plangebied zijn relicten bekend ter hoogte van de Lutlommelse Schans (CAI-locatie 984062). Nog verder naar het zuidoosten ligt het raatakkercomplex van Holvense Heide (CAI-locatie 209347). Het gaat hier om gebieden die - voor zover bekend \u2013 niet meer beakkerd zijn minimaal vanaf het einde van de 18de eeuw. Gezien de perifere ligging ten opzichte van de historische kernen van Lommel en Pelt kan dit vermoedelijk opgetrokken worden tot de middeleeuwen. De vraag kan dan gesteld worden hoe de verschijningsvorm was van de ijzertijdakkers en de akkers uit de Romeinse tijd onder de latere plaggendekken, zoals in Lommel-Centrum. Onder deze plaggendekken zijn immers wel vaker oudere akkerlagen vastgesteld, met aardewerk uit de ijzertijd, Romeinse tijd en zelfs volle middeleeuwen (zie hoger). Gaat het hier om een andere vorm van akkers of was er oorspronkelijk wel sprake van raatakkers, maar zijn de wallen uitgeveegd door de latere, middeleeuwse akkers?
\n\u00a0
"}, "vermogensrechten_auteurs": [{"omschrijving": "Schurmans, Miel", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/3255", "id": "3255"}], "doi_uri": "https://doi.org/10.82539/vncj-gt74", "archeologierapport": {"locatie": {"elementen": [{"id": 16040, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementAdres", "adres": {"id": "1774051", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/adres/1774051", "huisnummer": "11", "busnummer": ""}, "provincie": {"niscode": "70000", "naam": "Limburg"}, "gemeente": {"niscode": "72020", "naam": "Lommel"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "straat": {"id": "118574", "naam": "Norbert Neeckxlaan", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/straatnaam/118574"}, "postcode": {"nummer": "3920", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/postinfo/3920"}, "land": {"code": "BE", "naam": "Belgi\u00eb"}}, {"id": 16041, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "70000", "naam": "Limburg"}, "gemeente": {"niscode": "72020", "naam": "Lommel"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "LOMMEL 1 AFD", "sectie": "C", "perceel": "0183/00L000", "capakey": "72020C0183/00L000"}}, {"id": 16042, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "70000", "naam": "Limburg"}, "gemeente": {"niscode": "72020", "naam": "Lommel"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "LOMMEL 1 AFD", "sectie": "C", "perceel": "0183/00M000", "capakey": "72020C0183/00M000"}}, {"id": 16043, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "70000", "naam": "Limburg"}, "gemeente": {"niscode": "72020", "naam": "Lommel"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "LOMMEL 1 AFD", "sectie": "C", "perceel": "0182/00G004", "capakey": "72020C0182/00G004"}}, {"id": 16044, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "70000", "naam": "Limburg"}, "gemeente": {"niscode": "72020", "naam": "Lommel"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "LOMMEL 1 AFD", "sectie": "C", "perceel": "0183/00H000", "capakey": "72020C0183/00H000"}}], "gemeenten": ["lommel"], "provincies": ["limburg"], "contour": {"type": "MultiPolygon", "coordinates": [[[[216373.21996673537, 213498.9374714081], [216377.2594619943, 213502.358305231], [216376.3496657648, 213509.30914842433], [216374.71203255173, 213517.2789633947], [216371.4003742764, 213528.88796328302], [216366.81500127973, 213544.82759322374], [216361.9384934896, 213561.64062754478], [216354.73290735204, 213587.1149219706], [216353.42280078147, 213591.48194387218], [216350.6570202438, 213597.30463974093], [216348.61907668973, 213604.29187478346], [216341.55905794888, 213608.73168038338], [216331.51490757524, 213607.56714120964], [216366.23273169273, 213617.75685897996], [216367.97954045335, 213612.298081603], [216367.10613607304, 213609.82343585877], [216375.62182878112, 213579.18149884942], [216380.78947136464, 213561.20392535467], [216389.8146499611, 213529.7977595125], [216393.52661857745, 213517.27896339467], [216395.20064363972, 213504.03233029324], [216397.23858719377, 213497.2634463458], [216395.52817028237, 213491.73188527048], [216373.21996673537, 213498.9374714081]]]], "crs": {"type": "name", "properties": {"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::31370"}}}}, "projectcodes": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2023L271"}], "nota_uris": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/notas/27354"}], "toelatingen_uris": []}, "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3730"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3730"}}}}