Het plangebied situeert zich ten zuiden van de Pachthofstraat te Boortmeerbeek (provincie Vlaams-Brabant). Naar aanleiding van een geplande aanvraag voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden werd een archeologienota[1] opgemaakt. Hierin werd aan het plangebied een verhoogde archeologische verwachting toegekend, zowel voor in situ bewaarde steentijd artefactensites als voor sites met grondsporen. Er werd dan ook een verder vooronderzoek geadviseerd. Het advies voor verder vooronderzoek was drieledig en bestond uit een landschappelijk bodemonderzoek, een veldkartering en metaaldetectie, en een proefsleuvenonderzoek. Bij dit verder vooronderzoek[2] werd een lage trefkans voor in situ bewaarde steentijd artefactensites en sporen van het militair kampement aangetoond. Wel werden bij het proefsleuvenonderzoek archeologisch relevante grondsporen, die leken te behoren tot een funeraire site uit de metaaltijden tot de Romeinse periode, aangetroffen. Gezien de sporen over het volledige plangebied voorkwamen, werd een opgraving geadviseerd over het volledige terrein (ca. 3.068m\u00b2).
\nHet archeologisch onderzoek aan de Pachthofstraat te Boortmeerbeek bracht sporen en vondsten aan het licht die dateren uit de steentijden, metaaltijden en nieuwste tijd. \u00a0
\nDe mogelijk oudste vondst op de site betreft een silexafslag, die slechts ruim in de steentijden \u2013 of mogelijk nog in de metaaltijden \u2013 geplaatst kon worden. Hoewel het object in secundaire context werd aangetroffen bij de aanleg van het archeologisch vlak, geeft het aan dat de omgeving van het plangebied reeds bezocht en bewoond werd door de prehistorische mens.
\nQuasi alle sporen behoorden tot een funeraire site uit de metaaltijden. De sporen clusterden zich sterk in het zuidelijke deel van de opgravingszone. Deze zone was ietwat hoger gelegen dan de rest van het plangebied, maar het is onzeker of de afwezigheid van sporen in het noordelijke deel een historische realiteit betreft of dat deze te wijten is aan een minder goede bewaring onder een dun teelaardepakket in deze zone. Op basis van 14C-datering konden de aangetroffen funeraire sporen in twee fases geplaatst worden. De oudste fase dateerde daarbij in de midden bronstijd, meer bepaald tussen de 15de en het begin van de 13de eeuw v.C., en omvatte een palenkrans, wellicht ook een palenrij, en een crematiegraf, waarrond geen randstructuur (meer?) te onderscheiden was. Deze structuren bleven wellicht lange tijd zichtbaar in het landschap, want ze worden niet oversneden door de jongere \u2013 eveneens funeraire \u2013 sporen, die te dateren zijn in de vroege ijzertijd (tot het begin van de midden ijzertijd), in de 8ste tot het midden van de 6de eeuw of het einde van de 5de eeuw v.C. Deze fase omvatte 13 kringgreppels en 4 langbedden, alsook een drietal crematiegraven die aan deze structuren gerelateerd konden worden.
\nDe aangetroffen funeraire monumenten (palenkrans, kringgreppels en langbedden) fungeerden vermoedelijk ter afbakening van een grafheuvel, waarin of waarrond een of meerdere crematiegraven werden aangelegd. Er werden bij de opgraving echter slechts vier graven teruggevonden. Wellicht waren oorspronkelijk meer graven aanwezig, maar bleven deze niet bewaard omdat ze zich in of net onder het bovengrondse heuvellichaam of ondiep in de ondergrond bevonden. De heuvellichamen waren volledig verdwenen door latere agrarische activiteiten waarbij ze genivelleerd en omgeploegd raakten. Gezien de funeraire sporen niet worden oversneden door jongere sporen, kan niet achterhaald worden tot in welke periode de grafmonumenten zichtbaar moeten zijn geweest in het landschap rond de site. Wel is door de reeds relatief uitgestrekte fasering binnen het grafveld duidelijk dat de site gedurende meerdere eeuwen een funeraire rol vervulde.
\nNaast funeraire sporen werden enkele kuilen, waarvan een aantal mogelijk te dateren is in de bronstijd of het begin van de ijzertijd, aangesneden. De precieze functie van de sporen is onduidelijk.
\nEr werd bij de opgraving slechts een spoor aangetroffen dat met zekerheid jonger is dan de funeraire structuren. Het gaat om een perceelsgracht uit de 19de eeuw. Daarnaast werd een beperkt aantal recente verstoringen geattesteerd. Deze hadden een eerder beperkte oppervlakte en dus een geringe impact op de archeologische leesbaarheid van de site.
\nDe huidige site kadert in een breder funerair landschap rond Boortmeerbeek in de metaaltijden. Zo zouden in 1740 aan de Kallebeekstraat, gelegen op ca. 200m ten zuidwesten van het huidige plangebied al grote asurnen teruggevonden zijn[3]. Op de aangrenzende site werden in 1967-1968 nog drie grote urnen met crematieresten uit de late bronstijd tot vroege ijzertijd gedocumenteerd[4]. Een proefsleuvenonderzoek bracht daarnaast reeds een grote kringgreppel met een diameter van ca. 40m aan het licht ter hoogte van de Heikestraat[5]. De greppel was ca. 2m breed en ca. 1,5m diep en werd in de bronstijd of vroege ijzertijd gedateerd. De structuur bevond zich grotendeels buiten het plangebied, waardoor geen verder onderzoek werd geadviseerd. Het aangetroffen grafveld van de Pachthofstraat strekt zich mogelijk tot in deze zone uit. Daarnaast zijn ook in de ruimere omgeving van het terrein funeraire sites uit de brons- en ijzertijd gekend. Deze situeren zich vooral in de hogere gebieden, langs de randen van de Dijlevallei en de vallei van de Leibeek. Tot op heden werden in de ruime omgeving van het plangebied al een andere palenkrans, diverse kringgreppels en verschillende crematiegraven geattesteerd. Langbedden werden in de omgeving vooralsnog niet aangetroffen. Deze structuren vormen, net als palenkransen, algemeen een zeldzamer fenomeen.
\n"}, "vermogensrechten_auteurs": [{"omschrijving": "Acke & Bracke bvba", "uri": "https://id.erfgoed.net/auteurs/1487", "id": "1487"}], "doi_uri": "https://doi.org/10.82539/c5vk-4v32", "archeologierapport": {"locatie": {"elementen": [{"id": 20909, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementAdres", "adres": {"id": "31327577", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/adres/31327577", "huisnummer": "19", "busnummer": ""}, "provincie": {"niscode": "20001", "naam": "Vlaams-Brabant"}, "gemeente": {"niscode": "24014", "naam": "Boortmeerbeek"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "straat": {"id": "32474", "naam": "Pachthofstraat", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/straatnaam/32474"}, "postcode": {"nummer": "3190", "uri": "https://data.vlaanderen.be/id/postinfo/3190"}, "land": {"code": "BE", "naam": "Belgi\u00eb"}}, {"id": 20910, "type": "https://id.erfgoed.net/vocab/ontology#LocatieElementPerceel", "provincie": {"niscode": "20001", "naam": "Vlaams-Brabant"}, "gemeente": {"niscode": "24014", "naam": "Boortmeerbeek"}, "deelgemeente": {"niscode": null, "naam": null}, "perceel": {"afdeling": "BOORTMEERBEEK 1 AFD/BOORTMEERBEEK/", "sectie": "E", "perceel": "0012/00_000", "capakey": "24014E0012/00_000"}}], "gemeenten": ["boortmeerbeek"], "provincies": ["vlaams-brabant"], "contour": {"type": "MultiPolygon", "coordinates": [[[[163396.82325387976, 185746.87265629153], [163395.21914601343, 185746.96200654013], [163392.53127359122, 185747.10937690493], [163388.97610601122, 185746.89642833557], [163388.66307875444, 185746.93627590087], [163386.0921267442, 185746.88136086505], [163385.76210680345, 185746.87213041805], [163385.35877552954, 185746.85293396702], [163383.64857216395, 185749.6153343595], [163378.7244287713, 185749.15571037278], [163374.77788715472, 185749.19876518988], [163372.38658266424, 185750.1127088391], [163371.51529548017, 185747.98107294546], [163364.0643445136, 185748.6513571316], [163350.71176669784, 185749.4034325891], [163350.16939312094, 185749.4235715054], [163350.10351937034, 185753.35354762065], [163350.51502374053, 185757.7220550413], [163350.78507648458, 185761.0770642289], [163350.7663753057, 185763.7458757131], [163351.11033989172, 185767.11370740295], [163351.01267242315, 185767.76521759108], [163351.24334832185, 185771.85143962465], [163351.76150021987, 185774.32728498138], [163351.84678845468, 185775.0120578177], [163352.17785921856, 185780.32946651813], [163352.1483933883, 185784.7569884122], [163352.2471699394, 185786.0718519095], [163352.26037382404, 185787.77652138856], [163352.23200090975, 185788.78078290515], [163352.54984789705, 185791.59213640683], [163352.7963245023, 185795.05703311483], [163353.86036391964, 185800.83676977575], [163354.23161905332, 185804.23114882986], [163364.3736219291, 185804.720505362], [163373.41079129957, 185804.81481250256], [163375.361589282, 185804.80996880576], [163376.56111870045, 185804.77786537234], [163377.32240156285, 185804.7521370708], [163382.16751691015, 185804.80769911577], [163391.18191081853, 185804.9867595521], [163397.2340446118, 185805.04103289425], [163397.3283824465, 185800.70658008513], [163397.1317352902, 185794.78914849935], [163397.62475891, 185784.5293928613], [163397.66237847408, 185779.33816890165], [163397.5047707106, 185774.32817947082], [163397.80685509995, 185771.48965840472], [163397.4407859889, 185769.53330785522], [163397.46405219164, 185769.21865506616], [163397.24544924253, 185763.74265073804], [163397.05850997736, 185753.31823157638], [163396.82325387976, 185746.87265629153]], [[163385.90076758913, 185763.84792781965], [163381.08144141655, 185763.9347485119], [163381.69559972192, 185763.89257330474], [163385.90076758913, 185763.84792781965]]]], "crs": {"type": "name", "properties": {"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::31370"}}}}, "projectcodes": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/projectcodes/2025D135"}], "nota_uris": [{"uri": "https://id.erfgoed.net/archeologie/notas/33023"}], "toelatingen_uris": []}, "links": {"relaties": {"waarnemingen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/waarnemingsobjecten?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3836"}, "gebeurtenissen": {"href": "https://inventaris.onroerenderfgoed.be/gebeurtenissen?bron_referentie_uri=https://id.erfgoed.net/archeologie/eindverslagen/3836"}}}}